Methodiek: De Opbouw van een Visualisatie

In het kort: Hoe begeleid je een visualisatie tijdens een training?

Een visualisatie begeleid je in tien stappen: introduceer de oefening, help deelnemers ontspannen, gebruik eventueel een voorvisualisatie en begeleid de eigenlijke visualisatie. Laat indien passend een symbool ontstaan, leid deelnemers terug en laat hen eventueel tekenen. Sluit af met individuele reflectie, uitwisseling in subgroepen en een plenaire nabespreking.

Een visualisatie is een trainingsmethodiek die beeldende informatie geeft, die doorgaans verdiepend en aanvullend is op een mentale analyse. Een zorgvuldige begeleiding vraagt om de volgende stappen.

Hoe bouw je een visualisatie op in 10 stappen?

Stap 1: Hoe introduceer je een visualisatie?

1. Introductie
Leg uit wat het doel van de oefening is en wat je gaat doen.

Stap 2: Hoe help je deelnemers fysiek ontspannen?

2. Fysiek ontspannen

• Korte variant: 3 keer alle spieren tegelijk aanspannen en loslaten.
• Uitgebreide variant: per lichaamsdeel aandacht geven, aanspannen en loslaten.
• Geef ook aandacht aan ademhaling, bijvoorbeeld 3 keer diep in- en uitademen

Stap 3: Wanneer gebruik je een voorvisualisatie?

3. Voorvisualisatie
Deze fase is alleen nodig wanneer je een dieptevisualisatie doet, bijvoorbeeld aan strand lopen of berg beklimmen

Deze methodiek effectief leren begeleiden?

Vergroot je impact als trainer!

Ontdek onze NOBTRA erkende opleidingen waarin je de kneepjes van het trainersvak leert en je persoonlijke impact als trainer vergroot.

Trainer Opleiding met Ziel en Zakelijkheid

Stap 4: Hoe begeleid je de eigenlijke visualisatie?

4. Visualisatie
De ‘eigenlijke’ visualisatie, bijvoorbeeld ideale situatie of ontmoeting met een wijze

Stap 5: Hoe gebruik je een symbool tijdens een visualisatie?

5. Symbool
Afhankelijk van de visualisatie kun je vragen een beeld of symbool op te laten komen.

Stap 6: Hoe leid je deelnemers terug na de visualisatie?

6. Teruggeleiding
Zelfde weg terug als ‘heenreis’, bijvoorbeeld via het strand (3) en de ademhaling (2) weer fysiek aanwezig zijn.

Stap 7: Wanneer laat je deelnemers hun visualisatie tekenen?

7. Tekenen
Indien een beeld, symbool of voorwerp is gevisualiseerd kun je dit laten tekenen.

Stap 8: Hoe begeleid je individuele reflectie na een visualisatie?

8. Individuele reflectie
Wat heeft de visualisatie de deelnemer opgeleverd aan persoonlijke bewustwording? Geef gerichte reflectievragen met betrekking tot het doel van de training.

Stap 9: Hoe laat je deelnemers hun inzichten delen in subgroepen?

9. Delen in subgroepen
In de subgroepen kunnen de deelnemers hun inzichten delen en elkaar verder ondersteunen bij de reflectie. Geef gerichte bespreekpunten.

Stap 10: Hoe bespreek je een visualisatie plenair na?

10. Plenaire nabespreking
De deelnemers delen hun belangrijkste inzicht in de groep en laten daarbij eventueel hun tekening zien ter ondersteuning.

Hoe ontwikkel je jezelf als trainer in het begeleiden van visualisaties?

Veelgestelde vragen over het begeleiden van visualisaties

Wat is een visualisatie als trainingsmethodiek?

Een visualisatie is een begeleide oefening waarin deelnemers zich situaties, beelden of ervaringen voorstellen. Deze beelden kunnen aanvullende inzichten geven naast een verstandelijke analyse. Binnen trainingen kan een visualisatie worden gebruikt om persoonlijke bewustwording en reflectie te stimuleren.

Wat zijn de 10 stappen van een visualisatie?

De tien stappen zijn: introductie, fysiek ontspannen, voorvisualisatie, visualisatie, symbool, teruggeleiding, tekenen, individuele reflectie, delen in subgroepen en plenaire nabespreking. Sommige onderdelen zijn afhankelijk van de gekozen oefening. Zo is een voorvisualisatie vooral bedoeld voor een dieptevisualisatie en is tekenen alleen passend wanneer er een beeld of symbool is ontstaan.

Waarom is ontspanning belangrijk bij een visualisatie?

Ontspanning kan deelnemers helpen om hun aandacht te richten op de oefening. Je kunt bijvoorbeeld gebruikmaken van het aanspannen en loslaten van spieren of rustige aandacht voor de ademhaling. Stem de begeleiding af op de deelnemers en geef ruimte om de oefening op een comfortabele manier te volgen.

Wat is het doel van een voorvisualisatie?

Een voorvisualisatie helpt deelnemers om geleidelijk in een beeldende ervaring te komen. Je kunt hen bijvoorbeeld uitnodigen om zich voor te stellen dat ze over een strand lopen of een berg beklimmen. Deze voorbereiding is vooral bedoeld voor dieptevisualisaties en is niet bij iedere oefening nodig.

Hoe bespreek je een visualisatie goed na?

Begin met individuele reflectie op de ervaring en de inzichten die deelnemers hebben opgedaan. Laat hen hun bevindingen eventueel delen in subgroepen en sluit af met een plenaire nabespreking. Gebruik gerichte reflectievragen die aansluiten bij het trainingsdoel en laat deelnemers zelf bepalen wat zij willen delen.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.