Persoonlijke Ontwikkeling: Het Ontstaan van Overdracht

De mechanismen overdracht en tegenoverdracht zijn een specifieke vorm van projectie, namelijk ‘de projectie van een autoriteit uit je jeugd, doorgaans een ouderfiguur’ (Riekje Boswijk-Hummel, Liefde in wonderland). Omdat je deelnemers jou, de trainer, coach of teamcoach, als autoriteit zien, is er in een training of coaching altijd sprake van overdracht.

Het mechanisme werkt twee kanten op:

  • deelnemers projecteren een ouderfiguur op jou; dit noemen we overdracht;
  • de trainer, coach of teamcoach projecteert een ouderfiguur op de groep en/of deelnemers; dit noemen we tegenoverdracht.

Het Ontstaan van Overdracht

De onvervulde behoeften van het innerlijk kind

De (tegen)overdracht ontstaat doordat we als kind in meer of mindere mate in onze behoeften zijn gefrustreerd. Afhankelijk van de talenten van je ouders ben je in meer of mindere mate in je behoeften zoals warmte, zorg, respect en erkenning voorzien, en heb je in meer of mindere mate kwetsures opgelopen. Hoe groter je kwetsures, hoe groter je reservoir aan onvervulde behoeften als kind. Een reservoir dat je als volwassene nog steeds met je meedraagt en dat nog steeds om vervulling vraagt.

(Tegen)overdracht ontstaat in vier stappen

Stap 1: Gevoelens
Iedereen heeft gevoelens en emoties die voortdurend komen en gaan. Het ene moment zijn die wat op de achtergrond en het andere moment zijn ze prominent(er) aanwezig.

Stap 2: Behoeften
Onder elke emotie zit een behoefte. Behoefte aan erkenning, aandacht, contact, waardering. Hoe heftiger de emotie, hoe nijpender de onderliggende behoefte.

Diepgaande groei voor teamcoaches

Versterk je dienende plek in teams!

Werk intens aan je impact als teamcoach en leer teams groepsdynamisch en systemisch coachen op de boven- en onderstroom.

Bekijk Opleiding Systemisch Teamcoach

Diepgaande groei voor teamcoaches

 

Stap 3: Reddersbeelden
Iedereen heeft een beeld over de vervulling van zijn behoefte. Vaak is dit beeld gekoppeld aan het archetypische beeld van de ideale ouder; een altijd hartelijk, belangstellend, onvoorwaardelijk liefhebbend persoon.

Stap 4: Projectie
De deelnemer ‘plakt’ het beeld van de archetypische ouder op de trainer, coach of teamcoach (dit heet projectie), en verwacht daarmee – onbewust – dat de trainer, coach of teamcoach in zijn behoeften gaat voorzien (overdracht). Omgekeerd ‘plakt’ de trainer, coach of teamcoach zijn achetypische beeld op de deelnemers, en maakt zich daarmee afhankelijk van zijn deelnemers in het voorzien in zijn behoeften (tegenoverdracht).

Ontwikkelingspunt voor jou als coach, trainer of teamcoach

Onderzoek een situatie waarin een deelnemer emotioneel erg heftig naar jou als trainer, coach of teamcoach reageerde. Als je eerlijk bent: was de reactie van de deelnemer terecht? Was de heftige emotie passend bij het incident? Hoe reageerde jij emotioneel op deze deelnemer?

Meer leren?
Wil je jezelf persoonlijk en professioneel diepgaand ontwikkelen als trainer, coach of teamcoach? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Coachen en Trainen met het Stermodel

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

 

Relevante artikelen

Meer artikelen

Gratis download

Verdiepende methodieken

Inzicht en werkvormen over de methodiek van het Stermodel

Download e-book
Verdiepende methodieken