Gestalt en Gewaarzijn Vergroten

In het kort: Wat is Gestalt en wat betekent gewaarzijn?

Gestalt richt zich op wat iemand in het hier en nu voelt, denkt, doet en nodig heeft. Gewaarzijn betekent bewust opmerken wat er in jezelf en je omgeving gebeurt. Door dit gewaarzijn te vergroten, kunnen patronen en behoeften zichtbaar worden en ontstaat ruimte voor persoonlijk inzicht, zelfbewustzijn en ander gedrag.

Wat is Gestalt?

Gestalttherapie is ontwikkeld door psychiater Fritz Perls. Hij vatte de Gestalttherapie ooit samen met de uitspraak:

‘Ik en jij, hier en nu’

In het hier-en-nu ontvouwen zich alle patronen. Patronen in hoe je contact maakt met jezelf en met de mensen in je omgeving.

Wat is het doel van Gestalt?

Gestalttherapie bekijkt de mens als totaal organisme en is erop gericht om de coachee of deelnemer in contact te brengen met:

• zichzelf
• met zijn kern
• en met de wereld waarin hij leeft

Wat is gewaarzijn?

In spannende of onzekere situaties in het heden resoneren emotioneel ‘onaffe situaties’ uit het verleden.

Door te leren gewaarzijn wat er in en om ons heen gaande is, kan de ‘onaffe Gestalt’ rond gemaakt worden.

Gewaarzijn is het bewustzijn van:

• wat je voelt
• wat je doet
• wat je denkt
• waar je behoefte aan hebt
• en wat er in je omgeving gebeurt.

Gewaarzijn is zowel naar binnen (naar jezelf) als naar buiten (naar je omgeving) gericht.

Hoe vergroot je gewaarzijn met vijf vragen?

Fritz Perls formuleerde vijf vragen die het gewaarzijn vergroten:

1. Wat ben je aan het doen?
2. Wat voel je nu?
3. Wat wil je?
4. Wat verwacht je?
5. Wat ben je aan het vermijden?

Post-HBO Opleiding Stress en Burn-out Coach (NOBCO practitioner)

Verdiepende en praktijkgerichte opleiding tot stress en burn-out coach en NOBCO erkend coach

Je leert stress en burn-out trajecten professioneel en verdiepend begeleiden op boven-en onderstroom van de coachvraag, ontwikkelt je coachingscompetenties op Europees NOBCO practitioner niveau, en versterkt je persoonlijke impact als coach.

Bekijk de opleiding

Hoe stimuleert gewaarzijn persoonlijk inzicht en zelfbewustzijn?

Het gewaarzijn van een ‘onaffe situatie’ in het heden, al dan niet met een doorkijkje naar het verleden, vergroot het persoonlijk inzicht en zelfbewustzijn.

Je wordt je bewust van je gevoelens en emoties en kunt de onderliggende persoonlijke behoeften niet (meer) ontkennen.

Deze behoeften geven aanwijzingen voor gedragsalternatieven in de dagelijkse praktijk.

Hoe ontdek je wat er nu op de voorgrond ligt?

De pragmatische aanpak van Gestalt neemt de storingen die de coachee of deelnemer in het hier-en-nu bezig houdt als ingang.

Daarmee ga je aan de slag met praktijkcasuïstiek die bij de coachee of deelnemer ‘op de voorgrond staat’ en heb je ‘een gespreksthema waar energie op zit’ om mee aan de slag te gaan.

Met welke interventies kun je gewaarzijn vergroten?

Naast de vijf vragen voor gewaarzijn kun je onder anderen de volgende interventies inzetten om het gewaarzijn van je coachee of deelnemer te vergroten:

• Wat ervaar je? Wat ben je nu gewaar?
• Ik ben me bewust dat jij …
• Ik ben me bewust dat ik …
• Wil je dat nog eens herhalen?
• Wat ervaar je nu?
• Overdrijf dit eens, wat ben je nu gewaar?
• Blijf bij je gevoel. Wat ervaar je?
• Wat komt er bij je boven?

Hoe gebruik je Gestalt en gewaarzijn in coaching of training?

Je kunt deze vragen en interventies regelmatig gebruiken tijdens je coaching en training.

Ze nodigen je coachee of deelnemers uit tot (zelf)reflectie en een pas op de plaats. Door op deze manier het leerproces te vertragen kan verdiepend zelfinzicht ontstaan.

De volgende momenten zijn hiervoor bij uitstek geschikt:

• de start van de training of coaching
• een storing (‘weerstand’) in het leerproces of leercontact
• het afsluiten van een oefening of bijeenkomst

Waarom is gewaarzijn belangrijk voor jou als coach of trainer?

Het is een kunst om tijdens je coaching en training gewaar te blijven van jezelf en niet al je aandacht op de ander(en) te richten.

Hoe meer je als coach en trainer gewaar bent van wat je doet, voelt en denkt, hoe meer je jezelf als instrument kunt inzetten.

Veelgestelde vragen over Gestalt en gewaarzijn

Wat betekent gewaarzijn binnen Gestalt?

Gewaarzijn betekent dat je bewust opmerkt wat je voelt, denkt en doet, waar je behoefte aan hebt en wat er in je omgeving gebeurt. Het richt zich zowel naar binnen, op jezelf, als naar buiten, op de wereld en mensen om je heen.

Welke vijf vragen helpen om het gewaarzijn te vergroten?

De vijf vragen zijn: Wat ben je aan het doen? Wat voel je nu? Wat wil je? Wat verwacht je? En wat ben je aan het vermijden? Deze vragen richten de aandacht op wat iemand in het hier en nu ervaart.

Hoe gebruik je Gestalt in coaching en training?

Je kunt Gestaltvragen en interventies gebruiken om een coachee of deelnemer stil te laten staan bij wat er op dat moment gebeurt. Dit stimuleert zelfreflectie en kan helpen om gevoelens, behoeften en terugkerende patronen bewuster waar te nemen.

Wanneer kun je interventies voor gewaarzijn inzetten?

Geschikte momenten zijn bijvoorbeeld de start van een coaching of training, een storing of weerstand tijdens het leerproces en het afsluiten van een oefening of bijeenkomst. Door het proces bewust te vertragen, kan ruimte ontstaan voor verdiepend zelfinzicht.

Waarom is het gewaarzijn van de coach of trainer zelf belangrijk?

Als coach of trainer richt je je niet alleen op de ander. Door ook bewust te blijven van je eigen gedachten, gevoelens en gedrag, kun je beter waarnemen wat er tijdens het proces gebeurt en jezelf bewuster als instrument inzetten.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Waar lees je meer over verdiepende coachingsmethodieken?

Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor coachen? Lees dan:

• Gestalt in coaching en training
• Toegepaste Gestalt methodiek in coaching en training
• Transactionele Analyse en Strooks

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.

Welke tools zijn er voor coaches, trainers en teamcoaches?

Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:

• Toolbox Coachingsmethodieken
• Toolbox Systemisch coachen
• Toolbox Coaching theorie

Welke opleidingen zijn er over verdiepende coachingsmethodieken?

Zoek je een opleiding waarin je meer leert over verdiepende coachingsmethodieken? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Coach Opleiding: Coachen met Ziel en Zakelijkheid
• Loopbaancoaching met Ziel en Zakelijkheid
• Opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen