Theorie: De 4 Fasen van Gedragsverandering

In het kort: Wat zijn de vier bewustwordingsfasen bij gedragsverandering?

Gedurende een coachingstraject doorloopt de coachee vier bewustwordingsfasen in het realiseren van gedragsverandering. 

Hoe helpen de vier leerfasen van Maslow om gedragsverandering te begrijpen?

Wat betekent onbewust onbekwaam bij gedragsverandering?

De coachee is zich niet bewust waar hij effectief of ineffectief handelt. Feedback van anderen en zelfreflectie helpen hem om zicht te krijgen op zijn sterke en zwakke kanten. Deze bewustwordingsstap is het begin van het leer- en ontwikkelproces.

Wat betekent bewust onbekwaam tijdens het leren van nieuw gedrag?

De coachee is zich bewust van zijn eigen handelen en het effect daarvan op anderen, en heeft naar aanleiding daarvan een duidelijke leervraag. Hij gaat experimenteren met nieuw gedrag, maar zal nog regelmatig in zijn oude valkuilen stappen. Aanvankelijk is hij zich achteraf bewust van zijn oude gewoontegedrag (‘Ik ben er weer ingestapt’), op een gegeven moment ziet hij zich als het ware ter plekke de mist in gaan. Tenslotte kan hij zijn gedrag daadwerkelijk veranderen.

Deze theorie effectief leren toepassen?

Vergroot je impact als coach!

Ontdek onze NOBCO erkende opleidingen: gedegen en praktijkgericht het coachvak leren, diepgaande persoonlijke ontwikkeling.

Coach Opleiding met Ziel en Zakelijkheid

Wat betekent bewust bekwaam bij het ontwikkelen van nieuw gedrag?

Maar ook al heeft hij het nieuwe gedrag nu onder de knie, het blijft nog wel een tijdje aandacht en bewust handelen vragen om het nieuwe gedrag in te zetten. Oude gewoontes verdwijnen helaas niet zomaar. Ook in deze fase zijn feedback en zelfreflectie van belang om te blijven groeien.

Wat betekent onbewust bekwaam en wanneer wordt nieuw gedrag een gewoonte?

Uiteindelijk is de coachee zo gewend aan het nieuwe gedrag dat hij dit inzet zonder na te denken. Er is een nieuwe gewoonte ontstaan, welke onbewust wordt ingezet.

Hoe onderzoek je als coach je eigen ontwikkeling aan de hand van de vier leerfasen?

Beschrijf gedrag waarin je zelf als coach of coachend leidinggevende bent gegroeid aan de hand van de fasen in gedragsverandering. In welke fase ben je nu?

Veelgestelde vragen over de vier leerfasen en gedragsverandering

Wat zijn de vier fasen van gedragsverandering?

De vier bewustwordingsfasen zijn onbewust onbekwaam, bewust onbekwaam, bewust bekwaam en onbewust bekwaam. Ze beschrijven hoe iemand zich eerst bewust wordt van ineffectief gedrag, vervolgens nieuw gedrag leert en dit uiteindelijk zo vaak toepast dat het een gewoonte wordt.

Wat is het verschil tussen onbewust onbekwaam en bewust onbekwaam?

Bij onbewust onbekwaam merkt iemand nog niet dat bepaald gedrag ineffectief is. Bij bewust onbekwaam herkent iemand dit wel en ontstaat ruimte om te leren. Feedback en zelfreflectie kunnen helpen om van de eerste naar de tweede fase te komen.

Waarom blijft nieuw gedrag in de fase bewust bekwaam moeite kosten?

In deze fase kan de coachee het nieuwe gedrag al toepassen, maar moet hij er nog bewust aandacht aan besteden. Oude gewoontes kunnen terugkomen. Door te blijven oefenen en te reflecteren, wordt het nieuwe gedrag steeds vertrouwder.

Wanneer ben je onbewust bekwaam?

Je bent onbewust bekwaam wanneer je het aangeleerde gedrag vanzelf inzet, zonder er steeds bewust over na te denken. Het nieuwe gedrag is dan een gewoonte geworden en maakt deel uit van je gebruikelijke manier van handelen.

Hoe kan een coach de vier leerfasen gebruiken bij gedragsverandering?

Een coach kan samen met de coachee onderzoeken in welke fase deze zich bevindt. Bij onbewust onbekwaam ligt de nadruk op bewustwording. Bij bewust onbekwaam en bewust bekwaam zijn experimenteren, oefenen, feedback en zelfreflectie belangrijk om nieuw gedrag te ontwikkelen en vast te houden.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?
Wil je als coach gedragsverandering diepgaand en resultaatgericht leren begeleiden? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Coach Opleiding: Coachen met Ziel en Zakelijkheid: Opleiding tot professioneel coach op boven- en onderstroom van persoonlijke ontwikkeling. NOBCO – EMCC erkend op EQA Practitioner niveau.
• Opleiding Loopbaancoaching met Ziel en Zakelijkheid: Vakopleiding tot professioneel loopbaancoach waarin je leert werken op de boven- en onderstroom van loopbaanvragen. Noloc en NOBCO erkend, je wordt Loopbaancoach én Coach!
• Post-HBO Opleiding Trainer-Coach met Ziel en Zakelijkheid: Leer op gedegen wijze de competenties van het trainers- en coachvak, werk diepgaand aan je persoonlijke ontwikkeling als trainer en coach en leer je interventies verbinden met de organisatiecontext.
• Cursus Praktische Coachingsvaardigheden: Ontwikkel een coachende stijl voor het begeleiden van veranderingsprocessen.
• Training Coachend Leidinggeven met Ziel en Zakelijkheid: Verdiepende en praktijkgerichte training van 5 losse dagen, waarin je leert hoe je het beste uit je medewerkers, team én jezelf als leidinggevende kunt halen.

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Coachen met het Stermodel

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches
• Overzicht van alle Opbouw Coaching
• Overzicht van alle theorie voor trainers
• Overzicht van alle theorie voor teamcoaches
• Overzicht van alle theorie voor coaches

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.