Er wordt vaak erg gemakkelijk gepraat over gedragsverandering. Maar in de praktijk vraagt het om (bege)leiding, die niet alleen gericht is op het aanleren van nieuwe vaardigheden, maar ook op onderliggende belemmeringen en krachtbronnen. Bij Blankestijn & Partners leren we u daarom gedragsverandering begeleiden aan de hand van het Stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus.
‘Je moet in dat gesprek duidelijker zijn over wat jij belangrijk vindt.’, ‘We gaan binnen onze organisatie vraaggerichter werken’. Er wordt vaak erg gemakkelijk gepraat over gedragsverandering.
Op afstand is het helder wat er moet gebeuren; van de betrokkene(n) vraagt het om hun gewoontegedrag (ten dele) los te laten, om hun comfortzone te verlaten en het bibbergebied van nieuw gedrag te betreden.
Gedragsverandering begeleiden vraagt meer dan alleen het aanleren van nieuwe vaardigheden. Duurzame verandering ontstaat wanneer je ook aandacht besteedt aan de omgeving, overtuigingen, emoties, lichamelijke signalen en intrinsieke motivatie. Het Stermodel brengt deze zes ontwikkelingsniveaus samen en helpt trainers, coaches en leidinggevenden om gedragsverandering vanuit meerdere invalshoeken te begeleiden.
Dit vraagt om (bege)leiding, die niet alleen gericht is op het aanleren van nieuwe vaardigheden, maar ook op onderliggende belemmeringen en krachtbronnen.
Ik geef hier een korte introductie op deze zes ontwikkelingsniveaus van het Stermodel. In de volgende blogs zal ik de ontwikkelingsniveaus achtereenvolgens uitgebreid behandelen.
Enerzijds gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de (bege)leider – trainer, coach, manager, adviseur – en anderzijds op het begeleiden van de gedragsverandering bij anderen.
Het Stermodel
Hierbij gaat het om het aanleren van nieuwe vaardigheden en het oefenen met gedragsalternatieven.
Duidelijk omschreven competenties met concrete gedragsindicatoren zijn hierbij een bruikbare hulpbron. Gedrag is uiteindelijk het zichtbare niveau waar de verandering daadwerkelijk plaatsvindt.
De mensen in je omgeving reageren op je gedrag, niet op je intenties.
Letten op de reacties van anderen is dan ook van belang voor je eigen groei en ontwikkeling. Wanneer je onderzoekt hoe je de lastige of negatieve reacties kunt beïnvloeden, ligt het beginpunt weer bij jezelf. Welke spiegel krijg je van jouw omgeving als zij niet op jou reageren zoals je zou willen? Wat heb je dan te leren?
Collectieve overtuigingen zitten vaak diep verankerd in de cultuur van de organisatie. Hierop interveniëren heeft grote impact op het krachtenveld van het veranderproces.
Emoties horen onlosmakelijk bij veranderprocessen.
NOBTRA-erkende opleiding
Verdiep je vakmanschap als vaardigheidstrainer, en leer coachend trainen in persoonlijke en leiderschapsontwikkeling.
Uit onderzoek van Metselaar en Cozijnsen (Van weerstand naar veranderbereidheid) blijkt dat emotionele beweegredenen een grote invloed hebben op de veranderbereidheid van managers.
Dit is misschien wel het meest onderbelichte niveau bij cultuurveranderingtrajecten. Een niveau dus waar veel winst te boeken valt met vakkundige begeleiding.
Wanneer mensen stress en spanning ervaren, zet dat zich vaak vast in het lichaam. Dit kan uiteindelijk leiden tot fysieke klachten en ziekte.
In een eerder stadium is het van belang om bewust te zijn van lichamelijke signalen en deze te gebruiken als hulpbron bij het maken van keuzes en het verkennen van grenzen, mogelijkheden en ambities.
Het fysieke niveau is een krachtig en confronterend interventieniveau, waar extra zorgvuldig mee omgegaan dient te worden.
Het zingevingniveau kan een krachtige innerlijke motivatie zijn voor de gewenste gedragsverandering, of juist een onoverkomelijke belemmering.
Daarom is het zaak bij een belangrijk gedragsveranderingtraject aansluiting te zoeken bij de intrinsieke drijfveren en kernwaarden van de individuele medewerkers en de organisatie als geheel.
Collectieve zingeving geeft verbinding en vormt een krachtige motor voor het realiseren van de organisatiedoelstellingen.
Nieuw gedrag aanleren is belangrijk, maar onderliggende factoren kunnen verandering ondersteunen of juist belemmeren. Denk aan overtuigingen, emoties, lichamelijke reacties, de omgeving en persoonlijke drijfveren. Door ook deze niveaus te onderzoeken, kun je gedragsverandering vanuit meerdere invalshoeken begeleiden.
Het Stermodel onderscheidt zes ontwikkelingsniveaus: gedrag, omgeving, mentaal, emotioneel, fysiek en zingeving. Elk niveau biedt een andere invalshoek om te onderzoeken wat iemand helpt of belemmert bij het veranderen van gedrag.
Overtuigingen kunnen nieuw gedrag ondersteunen of juist tegenhouden. Oordelen over jezelf, anderen of een situatie beïnvloeden hoe je handelt. Ook collectieve overtuigingen binnen een organisatie kunnen een belangrijke rol spelen bij veranderprocessen.
Emoties zijn onlosmakelijk verbonden met veranderprocessen en kunnen de bereidheid om te veranderen beïnvloeden. Daarom is het belangrijk om bij gedragsverandering niet alleen aandacht te besteden aan zichtbaar gedrag en vaardigheden, maar ook aan de emotionele factoren die onder dat gedrag liggen.
Zingeving kan een krachtige motivatie voor verandering zijn. Wanneer gewenst gedrag aansluit bij persoonlijke drijfveren en kernwaarden, kan dit de verandering ondersteunen. Binnen organisaties kan gedeelde zingeving bovendien voor verbinding zorgen en bijdragen aan het realiseren van gezamenlijke doelen.
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor trainen? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Effectief begeleiden van gedragsverandering? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor Boven- en onderstroom? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Boven- en onderstroom? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Coachend leiding geven is een leiderschapsstijl die erop gericht is het beste uit je medewerkers en team te…
Wil je trainer worden? Of coach worden? Of wellicht allebei? Ben je op zoek naar wat past bij…
Het Stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus is een bruikbaar analyse- en werkmodel voor trainers en coaches. In dit…
Praat mee