Teamcoaching & de fasen van teamontwikkeling

In het kort: hoe ga je als teamcoach om met storingen in een team?

Storingen in een team zijn vaak waardevolle leermomenten tijdens teamcoaching. Door niet alleen het incident zelf te bespreken, maar ook aandacht te geven aan emoties en onderliggende teampatronen, kun je de storing gebruiken om de samenwerking te verbeteren. Zo wordt een lastig moment een concrete ingang voor ontwikkeling.

De leergang Teamcoaching voor managers is van start gegaan met een enthousiaste groep deelnemers. Het onderwerp ‘hoe ga je tijdens je programma om met storingen in de groep’ werd meerdere malen aan de orde gesteld. Niet verwonderlijk, want bij teamtrainingen is de kans op storingen in de groep groot.

In dit artikel geef ik je een drietal handvatten om effectief om te gaan met storingen.

Waarom is een storing een kans tijdens teamcoaching?

Als teamcoach heeft u voorafgaand aan de training wellicht veel tijd gestoken in het maken van een gedegen programma. Een storing die veel tijd vraagt, komt je dan niet uit; je programma komt daardoor in de knel.

Realiseer je echter dat zo’n storing bijna altijd een cadeautje is om te werken aan de doelen van de teamcoaching. In de hier-en-nu situatie wordt het thema vaak zichtbaarder dan in de meest fantastische oefening in uw programma. Het bespreken van een storing blijkt achteraf vaak het leerzaamste onderdeel van het programma!

Verander daarom uw mindset en denk in het vervolg bij een storing in uw programma: “Hoera, een storing!”

Opleiding Post-HBO Teamcoach Opleiding Systemisch Werken

Kernachtig interveniëren in team- en organisatiedynamiek

Leer jezelf als belangrijkste coachingsinstrument in zetten en vergroot je je systemische interventiekunde.

Bekijk de Opleiding

Hoe intervenieer je bij een storing op emotioneel niveau?

Een storing raakt de teamleden op emotioneel niveau.

Bijvoorbeeld: teamlid A zegt plompverloren tegen teamlid B “Jij doet ook nooit je mond open in onze teamvergaderingen!” De opmerking slaat in als een bom bij teamlid B en de rest van het team houdt gespannen de adem in.

Wat te doen?

1. Je eigen mindset: ‘Hoera, een storing!’
2. Aandacht voor teamlid B:
   a. Wat doet de opmerking van A met hem/haar?
   b. Verzoek B dit ook direct tegen A te zeggen
3. Aandacht voor het teamlid A:
   a. Kun je je voorstellen dat je opmerking dit effect had op B (ook al was het wellicht niet je bedoeling)?
   b. Verzoek A dit direct tegen B uit te spreken
4. ‘Uitpraatgesprekje’ tussen A en B met als doel: meer begrip voor elkaar en de onderlinge verschillen.
5. Aandacht voor de rest van het team: hoe voelen zij zich?

Hoe leg je bij storingen het onderliggende teampatroon bloot?

Een storing is in de meeste gevallen een uiting van een patroon. Voor het ontrafelen van het teampatroon is het noodzakelijk dat je als teamcoach het hele team observeert. Wie zegt wat, wie zegt niets, en hoe zitten mensen er non-verbaal bij?

Bijvoorbeeld in eerdergenoemde situatie:

• teamlid A trekt (zoals altijd) zijn/haar mond open;
• teamlid B klapt (zoals altijd) dicht;
• en (zoals gewoonlijk) laat de rest van het team dit gebeuren door gelaten toe te kijken.

De koppeling met diverse praktijksituaties is dan al snel gemaakt. Als het patroon herkend wordt, is het interessant om te onderzoeken:

1. Wat het het team oplevert om dit patroon in stand te houden, en
2. Wat het van ieder vraagt om het patroon te doorbreken.

Vervolgens kan hier tijdens de teamcoaching mee geoefend worden.

Veelgestelde vragen over storingen tijdens teamcoaching

Waarom zijn storingen waardevol tijdens teamcoaching?

Een storing maakt vaak direct zichtbaar wat er in de samenwerking speelt. Daardoor ontstaat een concrete situatie waarin het team kan onderzoeken welke patronen, emoties en gedragingen een rol spelen. Zo kan een storing juist een waardevol leermoment worden.

Hoe reageer je als teamcoach op een storing?

Begin met de storing niet als hinderlijk te zien, maar als kans om te leren. Geef vervolgens aandacht aan de betrokken teamleden, onderzoek wat de situatie emotioneel met hen doet en zorg dat zij dit rechtstreeks met elkaar bespreken.

Waarom is aandacht voor emoties belangrijk bij een storing?

Een storing raakt teamleden vaak emotioneel. Door aandacht te geven aan wat een opmerking of gebeurtenis met iemand doet, wordt zichtbaar welke impact de interactie heeft. Dit kan helpen om begrip te vergroten en de samenwerking verder te ontwikkelen.

Hoe herken je een teampatroon tijdens een storing?

Observeer niet alleen de direct betrokken teamleden, maar het hele team. Kijk wie spreekt, wie stil blijft en hoe anderen non-verbaal reageren. Zo kun je herkennen welke terugkerende patronen bijdragen aan het ontstaan of voortbestaan van de storing.

Hoe doorbreek je een terugkerend teampatroon?

Onderzoek samen wat het team eraan heeft om het patroon in stand te houden en wat ieder teamlid kan doen om het patroon te veranderen. Vervolgens kan tijdens de teamcoaching met ander gedrag en nieuwe interacties worden geoefend.

Auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Hoe kun je je verder verdiepen in teamcoaching?

Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor Teamcoaching? Lees dan:

• Het Stermodel in Teamcoaching
• Samenwerken met verschillende persoonlijkheden
• Systemisch Contracteren in Teamcoaching
• Coachend leidinggeven op bovenstroom en onderstroom

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.

Welke tools zijn er voor coaches, trainers en teamcoaches?

Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:

• Toolbox Werkvormen teamcoaching
• Toolbox Groepsdynamica
• Toolbox Persoonlijke ontwikkeling teamcoach

Welke opleidingen zijn er over teamcoaching?

Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Teamcoaching? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Teamcoach Opleiding Systemisch Werken met Teams: Teamsamenwerking en teamontwikkeling vanuit groepsdynamica en systemisch werken.
• Training Teamcoaching en Groepsdynamica: Krachtige en praktijkgerichte training in teamcoachingsvaardigheden en groepsdynamica in teams.
• Training Coachend Leidinggeven met Ziel en Zakelijkheid: Verdiepende en praktijkgerichte training van 5 losse dagen, waarin je leert hoe je het beste uit je medewerkers, team én jezelf als leidinggevende kunt halen.