In het kort: Wat doet een systemisch teamcoach?
Een systemisch teamcoach onderzoekt teampatronen door zowel in te zoomen op de dynamiek binnen het team als uit te zoomen naar de bredere context. Daarbij kijkt de teamcoach naar zichtbaar gedrag, de onderstroom en systemische invloeden. Het Stermodel en systemische wetmatigheden bieden hiervoor praktische kaders.
Wat doet een Systemisch Teamcoach?
Als systemisch teamcoach moet je kunnen doordringen tot de kern van het teampatroon (inzoomen) en het functioneren van een team kunnen onderzoeken binnen de systemische context (uitzoomen).
Welke tools moet je als systemisch teamcoach in huis hebben?
Hiervoor is het nodig dat je als teamcoach kunt:
- Inzoomen: Je hebt inzicht in groepsdynamica en kan tot de kern van het teamprobleem kunt doordringen.
- Uitzoomen: Je kunt het team bekijken in de bredere context waarin het team functioneert.
Systemische dynamieken hebben vaak een enorme impact op de teamkracht en op de patronen van de individuele teamleden.
In dit blog geef ik je inzicht in hoe je kunt inzoomen op de kern van het probleem en in hoe je systemisch kunt uitzoomen.
Hoe zoom je met het Stermodel in op de kern van een teamprobleem?
Teampatronen ontvouwen zich in het hier en nu. In elke samenwerkingsopdracht tijdens je teamcoaching herhalen de teamleden hun patronen.

Het Stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus biedt een kapstok om het teampatroon in het hier en nu bespreekbaar te maken en in te zoomen op de kern van het probleem.
- Hoe ziet het patroon er precies uit en wat is het effect op de samenwerking?
- Hoe houdt het team het patroon in stand?
- En wat is hierin de bijdrage van de individuele teamleden?
Door met behulp van het Stermodel in te zoomen op de kern van de stagnatie ontstaan inzichten om het patroon te doorbreken.
Wat is de bovenstroom in teamcoaching?
Het teampatroon wordt zichtbaar in het gedrag van de individuele teamleden en in het collectieve teamgedrag. We noemen dit ook wel de bovenstroom van de samenwerking.
Wat zichtbaar is, heeft effect op de buitenwereld. Bijvoorbeeld op:
- De andere teamleden
- Andere afdelingen binnen de organisatie
- Klanten
- Partnerorganisaties
Het zichtbare gedrag bepaalt de resultaten in de omgeving.
Hoe maak je het zichtbare teamgedrag bespreekbaar?
Je kunt het teamgedrag bijvoorbeeld bespreekbaar maken door
- De teamleden te laten reflecteren op hun gedrag en het effect hiervan op de teamsamenwerking,
- Jouw waarnemingen van het teamgedrag te benoemen en het effect hiervan op klanten te bespreken.
Opleiding Post-HBO Teamcoach Opleiding Systemisch Werken
Kernachtig interveniëren in team- en organisatiedynamiek
Leer jezelf als belangrijkste coachingsinstrument in zetten en vergroot je je systemische interventiekunde.
Wat is de onderstroom in teamcoaching?
Gedragspatronen kennen vaak een sterke onderstroom. Deze onderstroom bestaat onder anderen uit:
- Mentale overtuigingen
- Gevoelens
- Behoeften
- Fysieke reacties
- Visie
- Waarden
Hoe maak je de onderstroom bespreekbaar?
Door tijdens de teamcoaching de onderstroom van het team te bespreken, kan het team het gedragspatroon in de bovenstroom gemakkelijker doorbreken.
Je kunt dit bijvoorbeeld doen door:
Hoe zoom je systemisch uit binnen teamcoaching?
Vanuit het systemisch werken onderzoek je de bredere context waarin het team als systeem acteert en de invloed hiervan op het functioneren van het team.
Zo resoneren in de meeste teams de cultuur en leiderschapspatronen van de hele organisatie.
Maar ook de bredere marktcontext, het maatschappelijk veld of mondiale dilemma’s kunnen het functioneren van het team sterk beïnvloeden.
Teamproblemen onderzoeken in een bredere systemische context kan zeer verhelderend en confronterend inzicht geven in het team functioneren.
Binnen de teamcoaching kun je werken met een teamopstelling of systemisch coachen met behulp van systemische vragen.
Welke drie systemische wetmatigheden gebruikt een teamcoach?
In beide gevallen kun je de drie systemische wetmatigheden als kader gebruiken.
Wat betekent de systemische wetmatigheid ordening?
- Wat is de plek van het team binnen de organisatie?
- Door wie worden de besluiten genomen?
- Welke teamleden dragen het meest bij aan de organisatiedoelstellingen?
Wat betekent de systemische wetmatigheid erbij horen?
- Wat moet je doen om bij het team te horen?
- Aan wie of wat is het team loyaal?
- Wie of wat sluit het team uit?
Wat betekent de systemische wetmatigheid balans in geven en nemen?
- Wie geeft te veel? Wie geeft te weinig?
- Wat is de prijs om te veranderen? Wie betaalt die?
- Wie of wat wordt onvoldoende gewaardeerd?
Veelgestelde vragen over systemische teamcoaching
Wat doet een systemisch teamcoach?
Een systemisch teamcoach kan doordringen tot de kern van een teampatroon en onderzoekt tegelijkertijd het functioneren van het team binnen de bredere systemische context. Daarbij kan de teamcoach zowel inzoomen op het team als uitzoomen naar de omgeving waarin het team functioneert.
Wat is het verschil tussen inzoomen en uitzoomen bij systemische teamcoaching?
Bij inzoomen onderzoek je de groepsdynamica en de kern van het teampatroon. Bij systemisch uitzoomen bekijk je het team binnen de bredere context, zoals de organisatiecultuur, leiderschapspatronen, marktcontext en het maatschappelijk veld.
Wat is de bovenstroom in teamcoaching?
De bovenstroom bestaat uit het zichtbare gedrag van individuele teamleden en het collectieve teamgedrag. Dit gedrag heeft effect op bijvoorbeeld andere teamleden, afdelingen, klanten en partnerorganisaties.
Wat is de onderstroom in teamcoaching?
De onderstroom bestaat onder andere uit mentale overtuigingen, gevoelens, behoeften, fysieke reacties, visie en waarden. Door deze onderstroom bespreekbaar te maken, kan het team inzicht krijgen in wat de zichtbare gedragspatronen beïnvloedt.
Welke drie systemische wetmatigheden kan een teamcoach gebruiken?
De drie systemische wetmatigheden zijn ordening, erbij horen en balans in geven en nemen. Een systemisch teamcoach kan deze drie wetmatigheden als kader gebruiken bij het onderzoeken van het team en de bredere systemische context.
Over de auteur: Silvia Blankestijn
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Waar lees je meer over Systemisch Teamcoaching?
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor Systemisch Teamcoaching? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Welke tools zijn er voor coaches, trainers en teamcoaches?
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Welke opleidingen zijn er over Systemisch Teamcoaching?
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Systemisch Teamcoaching? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Praat mee