Wanneer u ervan overtuigd bent dat ‘je niet kunt veranderen’, zal uw gedrag ook niet veranderen. Wanneer u denkt dat ‘je nooit te oud bent om te leren’ zal u gemakkelijk experimenteren met het inzetten van nieuwe vaardigheden. Wat u denkt (mentaal niveau) heeft heel veel invloed op wat u kunt en wat u doet in de praktijk (gedragsniveau).
In de artikelencyclus over de zes ontwikkelingsniveaus van het Stermodel focus ik deze keer op het mentale niveau en de invloed op het realiseren van daadwerkelijke gedragsverandering.
Aan het eind vind je nog enkele aanwijzingen voor het (team)coachen op het mentale niveau.
Je gedachten hebben grote invloed op je gedrag en daarmee op gedragsverandering. Door bewust te worden van belemmerende overtuigingen, deze kritisch te onderzoeken en te vervangen door helpende gedachten, kun je effectiever gedrag ontwikkelen. De Rationele EffectiviteitsTraining biedt hiervoor een praktische aanpak die ook gebruikt kan worden bij coaching en teamcoaching.
Doorgaans zijn we ons niet bewust van onze gedachten. Onze aandacht is vooral gericht op wat we doen, en veel minder op wat we denken.
We gaan ervan uit dat we handelen in reactie op een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld het gedrag van een collega.
Toch is het opvallend dat het gedrag van die collega bij verschillende personen een verschillende reactie tot gevolg kan hebben. Blijkbaar gebeurt er meer dan de actie van je collega en jouw reactie daarop.
Vanuit de focus van het mentale niveau gaan we ervan uit dat je in het korte moment tussen de actie – reactie een gedachte hebt gehad over de actie van je collega. En die gedachte heeft grote invloed op je handelen.
Een andere collega heeft over hetzelfde gedrag wellicht een andere gedachte, hetgeen resulteert in ander gedrag in dezelfde situatie.
Binnen de Rationele EffectiviteitsTraining (RET) wordt als volgt weergegeven:
De meeste mensen denken dat het gedrag van de ander (A = Activatin gevent) bepalend is voor hun gedrag (C = Consequence).
De RET zegt echter: tussen A en C zit nog B: de Believe, je gedachten.
De Rationele EffectiviteitsTraining is een bruikbare methode om jouw eigen mentale kracht te vergroten, en ook als hulpmiddel om anderen te begeleiden bij het versterken van hun mental power.
Je kunt hierbij de volgende stappen gebruiken:
Vul een ABC in voor een situatie waarin je met jouw gedrag niet het effect realiseerde dat je had willen bereiken. Wanneer je dit lastig vindt kun je ook iemand vragen om je hierbij te helpen, bijvoorbeeld een collega waar je goed mee overweg kunt.
Door het maken van een ABC word je je bewust van jouw eigen gedachten en de invloed hiervan op jouw handelen.
In elke belemmerende gedachte zitten irrationele elementen, de RET noemt ze daarom irrationele gedachten.
Voorbeelden hiervan zijn:
Onderzoek de irrationele elementen in jouw belemmerende gedachten.
Nu je de irrationaliteit van je belemmerende gedachte hebt onderzocht, kun je een nieuwe gedachte formuleren die rationeler is en daarmee ongetwijfeld beter helpt bij het realiseren van het door jou gewenste effect in de betreffende situatie.
De kans is groot dat je in meerdere situaties je voordeel kunt doen met deze nieuwe gedachte.
Nu u in stap 3 een gedachte hebt geformuleerd die je ondersteunt bij het inzetten van effectiever gedrag, sta je voor de uitdaging om deze nieuwe B mee te nemen naar de praktijk. Je gaat als het ware het computerprogramma in je hoofd veranderen.
De belemmerende gedachte zit vaak flink ingesleten in je eigen programma. Daarom vraagt het tijd en aandacht om deze blijvend te veranderen in je nieuwe overtuiging. Ga bij uzelf na hoe je jezelf een aantal keren per dag kunt herinneren aan jouw nieuwe overtuiging, bijvoorbeeld door:
Coachen op de boven- én onderstroom!
Je leert een palet aan verdiepende en resultaatgerichte coaching methodieken en werkt intensief aan je persoonlijke ontwikkeling als coach.
NOBCO en LVSC erkende opleiding
Je kunt je mentale kracht ook extra inzetten door middel van visualisatie: verbeeld in gedachten een praktijksituatie waarin jij jezelf mentaal belemmerde. Stel je nu voor dat je je ondersteunende overtuiging (B2)inzet om ander gedrag te realiseren (C2).
Vergeet niet om gedurende je persoonlijke ontwikkelingsproces je successen te oogsten!
Wanneer je met je coachee(s) op zoek wilt gaan naar de belemmeringen in hun binnenwereld (mentaal, emotioneel, fysiek en zingeving) voor gedragsverandering heeft het mentale niveau vaak de laagste drempel. Praten over wat je van binnen bezig houdt wordt dan minder spannend ervaren als voelen wat je bezighoudt.
De Rationele EffectiviteitsTraining biedt bovendien een duidelijke structuur, hetgeen ook voor veiligheid en kaders zorgt.
Coachend binnen een team heeft het veel meerwaarde om uitgebreid stil te staan bij het ABC van de huidige situatie: Hoe kijken de verschillende teamleden tegen de huidige situatie aan en wat zijn hun persoonlijke belemmerende gedachten?
Wanneer dit in een veilig leerklimaat wordt gedeeld met elkaar, draagt alleen deze stap al veel bij aan de openheid en onderlinge verbinding in het team. De persoonlijke belemmerende gedachten (individuele B’s) kunnen vervolgens vertaald worden naar collectieve belemmerende overtuigingen binnen het team.
Gedachten beïnvloeden hoe je een situatie interpreteert en hoe je daarop reageert. Twee mensen kunnen dezelfde gebeurtenis anders beoordelen en daardoor verschillend handelen. Door je bewust te worden van deze gedachten krijg je meer inzicht in de oorsprong van je gedrag.
Het ABC model beschrijft de relatie tussen een gebeurtenis, je gedachten daarover en je reactie. A staat voor de gebeurtenis, B voor je overtuigingen of gedachten en C voor de emotionele of gedragsmatige consequentie.
Een belemmerende gedachte is een overtuiging die je kan tegenhouden om effectief te handelen. Binnen RET worden zulke gedachten onderzocht op irrationele elementen, waarna je kunt zoeken naar een rationelere en meer helpende gedachte.
Begin met het herkennen van de gedachte en onderzoek vervolgens of deze realistisch en helpend is. Formuleer daarna een nieuwe gedachte die je beter ondersteunt bij het gedrag dat je wilt laten zien. Door deze nieuwe overtuiging regelmatig bewust toe te passen kan zij geleidelijk sterker worden.
RET kan helpen om zichtbaar te maken welke gedachten gedrag beïnvloeden. In individuele coaching kun je persoonlijke belemmerende overtuigingen onderzoeken. Bij teamcoaching kunnen individuele gedachten worden besproken en kunnen ook collectieve overtuigingen binnen het team zichtbaar worden.
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor coachen? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Coachingsmethodieken? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Wil je trainer worden? Of coach worden? Of wellicht allebei? Ben je op zoek naar wat past bij…
Als teamcoach moet je kunnen doordringen tot de kern van het teampatroon en het teamfunctioneren kunnen onderzoeken binnen…
In dit artikel leg ik je uit hoe je het Stermodel kunt gebruiken om te komen tot krachtige…
In dit artikel geef ik je praktische aanwijzingen om als coach, manager of trainer Gestaltmethodisch te werken.
Praat mee